List marszalka Bundestagu do p. Bartoszewskiego

Pan sekretarz stanu

Prof. Władysław Bartoszewski

pełnomocnik premiera RP ds. dialogu międzynarodowego

Wielce szanowny, drogi Panie Bartoszewski!

Z całym szacunkiem należnym Pańskiej biografii i znaczącemu dorobkowi Pańskiego życia, a jednocześnie z rosnącym zdziwieniem, jakie wzbudziły Pańskie wielokrotne publiczne wypowiedzi w ostatnim czasie na temat obsady rady federalnej fundacji Ucieczka, Wypędzenie, Pojednanie, zwracam się do Pana publicznie z serdeczną prośbą, abyśmy nawet w sytuacji, gdy różnimy się poglądami, dobierając słowa i ton wypowiedzi, dawali wyraz naszemu wspólnemu pragnieniu, by stosunki między Niemcami a Polską były przyjazne.

Oczywiście ma Pan pełne prawo uważać, iż pani Steinbach nie nadaje się na reprezentantkę niemieckich wypędzonych w przewidzianej przez Bundestag radzie fundacji. Jej wizerunek w polskiej opinii publicznej opiera się jednak na niepełnej, niekiedy mylnej lub grubo demonizującej informacji w mediach, do czego przyczynili się - nad czym bardzo ubolewam - także politycy z obu krajów. Pani Steinbach z pewnością nie jest "jasnowłosą bestią".

Panią Steinbach znam z wieloletniej współpracy w klubie parlamentarnym CDU/CSU w Bundestagu. Nie podzielam wszystkich jej poglądów, w przeciwieństwie do niej głosowałem zarówno za polsko-niemieckim traktatem granicznym, jak i zdecydowanie poparłem przystąpienie Polski do UE - za którym zresztą głosowała w Bundestagu także pani Steinbach. Cenię jej poważne i wiarygodne zaangażowanie na rzecz pamięci i pojednania, zwłaszcza w stosunkach polsko-niemieckich. Żaden z jej poprzedników na stanowisku przewodniczącego federalnego Związku Wypędzonych nie przeciwstawiał się z większym od niej uporem i sukcesem uproszczeniom w przedstawianiu historii i fałszywym roszczeniom. Jej decyzja, aby w interesie sprawy na razie zrezygnować z otrzymanej już nominacji do rady fundacji, raz jeszcze dowodzi, że jej postawa i jej zachowanie są bardziej suwerenne niż niektórych z jej krytyków.

Jest samo przez się zrozumiałe, że nie musi Pan podzielać tej oceny i że może Pan w dobitny sposób publicznie wyrażać swój odmienny pogląd. Ale czy wśród demokratów konstruktywny, mam nadzieję, spór może posunąć się tak daleko, by osoby o odmiennych poglądach określać jako "wariatów", jak Pan to uczynił, dodając do tego wyraźną wskazówkę: "Jak ktoś rżnie głupa, to nic nie poradzę". Przewodniczący Bundestagu, wysokiej rangi posłowie do Bundestagu, premierzy landów, sekretarz generalny CDU, przewodniczący niemieckiego episkopatu - czy oni wszyscy są "wariatami"?

Wielce szanowny, drogi Panie Bartoszewski, Pański los i oparte na nim polityczne zaangażowanie budzą mój głęboki podziw, szczególnie od czasu Pańskiego poruszającego przemówienia na forum Bundestagu w 1995 r. W pamiętny sposób przypomniał Pan cierpienia Niemców, którzy bez własnej winy stali się ofiarami rozpętanej przez Niemcy II wojny światowej, rozpoczętej od napaści na Polskę.

W swoim wystąpieniu na otwarciu wystawy "Wymuszone drogi - ucieczka i wypędzenie w XX w." zacytowałem Pańskie słowa z tekstu napisanego na 70. urodziny kardynała Lehmanna: "Polacy i Niemcy muszą na nowo zrozumieć i zdefiniować swe wzajemne relacje ( ). Mimo tragicznej przeszłości Niemcy i Polacy potrafili dokonać olbrzymiego zwrotu psychologicznego i moralnego. Zaczynają teraz żyć w duchu porozumienia i pojednania".

Bardzo zależy mi na tym, aby nadal tak było - Panu z pewnością także.

Z poważaniem

Norbert Lammert

przewodniczący niemieckiego Bundestagu