210 powojennych obozów, więzień i miejsc odosobnienia na Śląsku Opolskim

Von: dr Ewald Stefan Pollok

Poniżej przedstawiamy dodatkowo do artykułu z nr. 26 Silesia-Schlesien-Śląsk dalsze obozy, miejsca odosobnienia i więzienia dla Ślązaków i Niemców na terenie małego wojewódzwtwa opolskiego.

   Na Śląsku Opolskim, w teraźniejszych jego granicach (3,1% powierzchni Polski), istniało po wojnie 210 obozów, podobozów, więzień i miejsc odosobnienia, których część utworzono na początku 1945 r., jeszcze w trakcie trwania wojny, jednak większość powstała po jej zakończeniu.
   Konferencja w Poczdamie, gdzie zamierzano ustalić powojenne status quo Europy jeszcze się nie rozpoczęła, a jednak jej uczestnicy zostali postawieni przed częściowo dokonanymi faktami, ponieważ do jej rozpoczęcia w lipcu 1945 r. Polska wypędziła 400 000 osób za Odrę i Nysę i urządziła setki obozów dla mieszkańców byłych ziem niemieckich. Dokumenty wojskowe mówią o 1 milionie wypędzonych osób, co jest najprawdopodobniej niezgodne z prawdą. Wydaje się, że niektórzy wojskowi, chcąc zdobyć poklask u zwierzchników znacznie zawyżali liczbę wypędzonych.
   Jednocześnie z usuwaniem mieszkańców tej ziemi poza jeszcze nie ustalone granice, utworzono cały system obozów, do których zamykano miejscowych li tylko dlatego, by zagarnąć ich mieszkania, domy, gospodarstwa i przekazać je osobom przesiedlanym z Kresów. Dużo osób z centralnej Polski przyjechało również na tzw. Ziemie Odzyskane  (szabrownicy), by polepszyć swój byt, zabierając miejscowym to, co im było potrzebne.
  Przykładem niech będzie obóz założony na terenie Łambinowic, na temat którego 14 lipca 1945 r. w czasie narady w starostwie niemodlińskim dyskutowano i ustalono, że "...w obliczu niemożliwości rozwiązania innymi drogami problemu osiedlenia na terenie naszego powiatu - stworzenie obozu koncentracyjnego dla Niemców. Obóz będzie zdolny do przyjęcia pierwszych oddziałów więźniów najdalej 25 lipca 1945 r." Od tego też czasu milicja i wojsko siłą zmuszały mieszkańców okolicznych wiosek do opuszczenia swoich domów i zamykali ich za obozowym drutem, jednocześnie rabując mieszkania i gospodarstwa.
    Większość miejsc odosobnienia tworzono na jakimś placu, który następnie był przez Niemców-więźniów ogradzany drutem kolczastym. Potwierdza to szereg przykładów. W małej wsi Chmielno naprzeciwko kościoła było wolne miejsce, plac ogrodzono drutem kolczastym. Warunki bytowe były katastrofalne. Nie było żadnych toalet, wodę przynoszono z pobliskiego jeziora. Za drutami znalazły się przede wszystkim Niemki z dziećmi.
- Kobiety często nie miały w ogóle możliwości utrzymać higieny własnej, nie mówiąc już o dzieciach. Atakowały ich szczególnie wszy i pluskwy. Podczas mojej pracy jako grabarz widziałem, jak wszy w warstwie o grubości do 2 cm siedziały jedna na drugiej na zwłokach. Potrafiły objeść całe ciało aż do kości. (W. Stankowski)
   Polacy generalnie  nie interesowali się losem Niemców po wojnie, tym bardziej tymi Niemcami, którzy przebywali w obozach. Wynikało to z faktu, że istnienie obozów dla Niemców okryte było tajemnicą. Polska opinia publiczna była uświadamiana, że obozy z czasów wojny przestały funkcjonować, a tam gdzie istnieją, to służą do osadzenia w nich zdrajców ojczyzny, czyli volksdeutschów.
   Obozy pełniły zresztą wielorakie funkcje: były to obozy represyjne (Łambinowice czy Świętochłowice, gdzie więźniów torturowano i zabijano), karne, izolacyjne, obozy pracy. Bardziej jednoznaczne określenie jest tym trudniejsze, że funkcje te zazwyczaj łączono (wiele zależało od komendanta i lokalnych układów; duże znaczenie miało zdemoralizowanie przez wojnę młodych ludzi stanowiących w większości załogi obozów). Niezależnie od przymusu pracy w dużej części obozów stosowano przemoc i znęcanie się nad więźniami, a nawet ich zabijano. Bardzo długo fatalne były warunki sanitarne, powodujące epidemie i dziesiątkujący ludzi tyfus. Szczególnie wysoka była śmiertelność dzieci. W obozach nie dopuszczono do spełnienia posługi duszpasterskiej (Madajczyk). Na temat obozów Łambinowice i Świętochłowice i tam panujących warunków, istnieje bogata literatura.
   W obozie w Grodkowie notowano przypadki tyfusu plamistego; wg. świadka zamkniętego w tym obozie (nauczyciel) umierały codziennie 2-4 osoby. Zwłoki zmarłych zawijano w papier lub inny materiał i przewożono wózkiem na cmentarz katolicki. Osadzeni nie mogli pisać listów, ani otrzymywać żadnej poczty. Obowiązywał także zakaz czytania książek. Część uwięzionych musiała pracować u polskich rolników, którzy przybyli na Ziemie Zachodnie i życzyli sobie pomocy osadzonych. Dodatkowo część więźniów pracowała przy odgruzowaniu miasta, w gazowni, w wodociągach, w tartaku, i jako służba u polskich urzędników. W lipcu 1945 r. osadzono tu 1250 osób z Grodkowa, w sierpniu z Czarnolasu i Wielochowa. Następnie z Lipnik, Lubiatowa, Malych Marzenic, Sidziny, Markowic i Suszkowic. W grudniu 1945 r. przebywało tu 1155 osób, z czego 367 dzieci. W okresie największego nasilenia, było w Grodkowie uwięzionych około 2000 osób. Wyżywienie było bardzo skąpe, zupa ziemniaczana i początkowo 250 gram chleba. Racje po pewnym czasie zmniejszono do 125 gram. Wg. relacji tam uwięzionych, którzy przeżyli, w obozie zmarły wszystkie dzieci do lat 3. Jesienią 1945 r. 2-4 dzieci dziennie. Jeden z Niemców został zagryziony przez psy. Ogólnie zmarły 322 osoby. Wśród zmarłych 52% stanowiły osoby powyżej 60 lat, i 18,4 % dzieci. Brak jest pełnych polskich dokumentów na temat obozu w Grodkowie. (Nowak. Madajczyk)
   W TV Polonia w dniu 29 października 1998 r. spikerka przeczytała następujący tekst:
"Dwuletnie badania dotyczące wysiedleń Niemców po II wojnie światowej wykazały, że w latach 1945-1950 z krajów Europy środkowo-wschodniej wysiedlono około 12 mln Niemców, z terenów Polski 3,5 mln. Wysiedlani mogli zabrać rzeczy osobiste i żywność do 20 kg. Zabroniono im wywozu rzeczy nowych. Wg. źródeł niemieckich istniało 1200 obozów dla wysiedlanych Niemców, z czego prawie 800 na Ziemiach Odzyskanych. W obozach były głównie kobiety, dzieci i starcy. Nie wiadomo ile osób zmarło z głodu i wycieńczenia".
   Dla mnie niezrozumiałym jest skąd wzięła się liczba 3,5 mln (wiadomym jest, że było ich 7 mln. O czym między innymi możemy wyczytać w miesięczniku "Śląsk" nr 6/98 i w multum innych czasopism i naukowych książkach), kiedy strona polska powołuje się na 1200 obozów "jak podają Niemcy". Jak można doliczyć się wypędzonych, kiedy polscy uczeni nie wiedzą ile posiadano obozów, a gros ludzi było z nich wywożone. A ile osób zginęło w obozach? Tego też nie wiadomo, bo albo nie ma ewidencji lub jest ona niepełna jak np. w Łambinowicach czy Potulicach koło Bydgoszczy, gdzie przy wyższej śmiertelności w niektórych okresach postanowiono nie wpisywać wszystkich do ewidencji "bo gdyby przyjechał Międzynarodowy Czerwony Krzyż, to mogłoby wyjść na jaw, że zbyt dużo osób poniosło śmierć w obozie".
   Podobnie jak nie możemy dokładnie ustalić liczby Niemców przebywających w miejscach odosobnienia i obozach, trudno jest określić skalę zjawiska śmiertelności. Faktem jest, że dokumentacja obozowa jest fragmentaryczna, można rzec szczątkowa. Tam, gdzie się zachowała, nie zawiera kompletnych danych o liczbie zmarłych Niemców, gdyż fakty te nie były odnotowywane. Odpoweidzialność za to spada  na komendantów obozów, którzy nie chcieli ujawniać ciemnych stron swojej działalności, postępowania, warunków obozowych, które doprowadziły Niemców do śmierci w podległym mu obozie. Podobnego zdania, tj. by nie rejestrować zgonów Niemców w obozach, były urzędy stanu cywilnego.
W obozach umieszczano także dzieci. Przykładowo wg. nomenklatury PRL w Obozie Pracy (!?) w Lesznie więziono dzieci w wieku:
- do pół roku  5 chłopców i 7  dziewczynek
- do roku       2                   5
- do 2 lat       8                   5
- do 4 lat       6                   7            
- do 6 lat      32                22
- do 8 lat      45                43
- do10 lat     43                38
- do12 lat     38                 33
                   -------------------------
razem        179              160  =  339 dzieci.  

Na terenie Śląska Opolskiego działały obozy w:
 
  1. Byczynie k. Kluczborka
  2. Wierzbicy pow. Kluczbork
  3. Biechowie  pow. Nysa. We wrześniu przekazano do obozu więźniów z gminy Nadziejów. Osadzeni pracowali na roli.
  4. Bierawie k. Koźla                       
  5. Biskupicach   pow. Nysa
  6. Blachowni Śląskiej, k. Koźla, obóz dla kobiet
  7. Blachowni Śląskiej, obóz dla mężczyzn.  Uwięzieni pracowali dla Rosjan przy demontażu maszyn, ale podlegali polskiej administracji obozowej. Jeden z uwięzionych twierdził, ze Rosjanie traktowali ich lepiej od Polaków. Znęcano się nad nimi. Bito aż więzień poniósł śmierć.  
  8. Błotnicy Strzeleckiej, powiat Strzelce Op. Uwięzieni podlegali starostwu powiatowemu. Obóz zorganizowano dla ludności z okolicznych wiosek. Mieszkańcy  Błotnicy nie byli tu osadzani. W czerwcu 1945 r. w obozie było 344 Niemców, w tym również dzieci.
  9. Borkach  pow. Opole
10. Bychowicach pow. Nysa
11. Bugrabicach  pow. Nysa. Uwięzieni pracowali na roli.
 12. Baborowie pow. Głubczyce
 13. Branicach pow. Głubczyce
 14. Brzegu
 15. Brunach   pow. Kluczbork                  
 16. Bliszczycach  pow. Głubczyce     
 17. Bukowie pow. Nysa. Osadzeni pracowali dla Polaków na roli        
 18. Cieszanowicach  pow. Grodków. W izbie przesłuchań bito w podeszwy stóp i przytrzaskiwano palce drzwiami.             
 19. Centawie  pow. Strzelce Opolskie
 20. Chomiąży  pow. Głubczyce    
 21. Czerwonkowie   pow. Głubczyce
 22. Dąbrowie  pow. Niemodlin. Obóz o bardzo złej opinii
 23. Chróścina, pow. Grodków.  
 24. Dobrzeniu Wielkim  pow. Opole
 25. Dziećmarowych   pow.  Głubczyce
 26. Dzielowie   pow. Głubczyce
 27. Dłużnicy pow. Nysa, teraz Bodzanowice
 28. Dłużnicy. W wiosce istniały 3 obozy , które przygotowano 29 sierpnia 1945 r.
 29. Dłużnicy
 30. Dziewkowicach k. Strzelec Op.
 31. Dobrzynach pow. Kluczbork
 32. Dytmarowie  pow. Prudnik
 33. Dziewiętlicach  pow. Nysa. Obóz w którym  panowały bardzo ciężkie warunki. Uwięzieni nie otrzymywali prawie żadnego pożywienia. Donoszono im jedzenie z okolicy.
 34. Fosowskim  pow. Strzelce  Op.  
 35. Goworowicach  pow. Grodków.
 36. Gierałcicach pow. Nysa
 37. Górze św. Anny  pow. Strzelce Op.
 38. Głuchołazach   pow. Nysa. Uwięzieni pracowali na roli
 39. Glogówku  pow. Prudnik
 40. Głusku pow. Głubczyce
 41. Grodkowie
 42. Gościęcinie  pow. Koźle
 43. Głubczycach. Obóz "Maria Treu"   w dawnym budynku misyjnym
 44. Głubczycach. Obóz "Vom Marschke und Ziegler", na terenie dawnej fabryki. W sierpniu 1945 r. przebywało w nim około 3.000 osób.
 45. Głubczycach.  Obóz u Smykally
 46. Głubczycach.  Obóz w piwnicach handlarza owoców Krause
 47. Głubczycach.  Obóz "Tettenborn", w którym przetrzymywano także podejrzanych o przynależność do NSDAP. Wg. relacji uwięzionych znęcano się nad więźniami.
 48. Głubczycach, punkt zborny do wysiedlenia za Odrę. W listopadzie 1948 przebywało tu 1200 Niemców i 600 dzieci
 49. Gościcach-Lisowie pow. Nysa
 50. Hajdukach   pow. Nysa
 51. Jodłowie   pow. Nysa. Uwięzieni pracowali na roli.
 52. Jagielnicy   pow. Nysa
 53. Jakubowicach   pow. Kluczbork                       
 54. Jasienicy Górnej   pow. Nysa
 55. Jasienica Dolna  pow. Nysa. Więziono tu byłych żołnierzy Werhrmachtu, krórzy byli bici pałkami i prętami.
 56. Jaśkowicach pow. Kluczbork  
 57 Jastrzębiu   pow. Namyslów,
 58 Jędrzejowie  pow. Grodków
 59. Kamieniu Śląskim   pow. Krapkowice
 60. Kamienniku pow. Grodków. Plebanię milicja używała od października jako pokoje przesłuchań. Wg. relacji księdza, gwałcono tam kobiety. Niektóre zostały zastrzelone.                                      
 61. Kietlicach  pow. Głubczyce. Zmarła tu liczna ilość uwięzionych z powodu złych warunków sanitarnych (m. in. na tyfus).
 62. Księżym Polu  pow. Głubczyce. Istniały tu trzy małe obozy. Więźniów zatrudniano w polu. Zmarło około 80 osób.
 63. Księżym Polu. Uwięzieni żebrali o żywność. Wyżywienie było słabe, brakowało nawet soli.
 64. Księżym Polu  
 65. Kujakowicach Dolnych   pow. Kluczbork
 66. Kujakowicach Górnych   pow. Kluczbork
 67. Kubicach   pow. Nysa, w obozie złe wyzywienie. 8 grudnia 1945 r. skierowano tam 288 osoby.      
 68. Kobylicach   pow. Koźle. Wg. relacji uwięzionego, traktowano osadzonych brutalnie.
 69. Kochłowicach   pow. Kluczbork
 70. Kietrzu pow. Głubczyce
 71. Kijowie   pow. Nysa. Osadzeni pracowali na roli
 72. Kałkowie   pow. Nysa. Uwięzieni pracowali na roli    
 73. Kamienicy   pow. Nysa           
 74. Kamienniku  pow. Grodków
 75. Korfantowie  pow. Niemodlin
 76 Klodoboku  pow. Grodków
 77. Kostowie  pow. Kluczbork   
 78. Krzywiźnie  pow. Kluczbork. Zamykani tu byli Niemcy, którzy powracali z ucieczki przed radzieckim frontem             
 79. Koźlu  w  tzw. "Abessinen-Lager".
 80. Koźlu  w w budynku Urzędu Zdrowia (Gesundheitsamt).
 81. Koźlu  w dawnych barakach Wehmrmachtu. Obóz karny.
 82. Koźlu,  na terenie byłej  Sparkasse i kilku przy niej barakach. W ciągu 6 tygodni miało umrzeć 60 uwięzionych
 83. Koźlu,  w tzw. "Friedenau-Keller". Zmarłych i tam zamordowanych, wg. relacji świadków wrzucano do Odry.
 84. Koźlu, w budynku "Weinhandlung Markler"
 85. Kłodnicy pow. Koźle
 86. Kornicy  pow. Racibórz      
 87. Krzeszowie pow. Nysa, obecnie Gryżów          
 88. Krzyżanowicach  pow. Racibórz. Powiat przeszedł do woj. katowickiego (Śląskiego)
 89. Kuźni Raciborskiej  pow. Racibórz.
 90. Kędzierzynie
 91. Krasiejowie   pow. Strzelce Opolskie
 92. Kluczborku, w budynku szkoły zawodowej. Wyżywienie składało się z trzech półlitrowych porcji zupy dziennie i chleba raz w tygodniu
 93. Kluczborku, przy dworcu. Obóz liczył pomiędzy  600-1000 uwięzionych. Część osób zmarła w obozie albo zaraz po zwolnieniu.
 94. Kluczborku, obóz w dawnym zakładzie dla psychicznie chorych, dla około 300 osób.
 95. Konradowie pow. Nysa    
 96. Laskowicach   pow. Olesno
 97. Lewinie Brzeskim  pow. Brzeg
 98. Lipowej   pow. Nysa            
 99 Ligocie Dolnej  pow. Strzelce Op.
100. Ligocie Dolnej  pow. Kluczbork
101. Łambinowicach  pow. Niemodlin
102. Łączniku  pow. Prudnik     
103. Maciejowicach  pow. Nysa  
104. Michałkowicach  pow. Głubczyce   
105. Mokrych Łanach   pow. Strzelce Op.
106. Morowie  pow. Nysa
107. Nadzieży   pow. Nysa, teraz Nadziejów
108. Nadziczu   pow. Nysa
109. Naroku  pow. Opole
110. Nasalach pow. Kluczbork   
111. Namysłowie
112. Niemodlinie. W pałacu hrabiego Praschma. Latem przebywało tam 500 uwięzionych. W związku z ciężką sytuacją jaka w obozie panowała, miały wypadki samobójstw, bito również więźniów ze skutkiem śmiertelnym.
113. Niemodlinie. Zamknięto w nim mieszkańców Sosnówki, Szczepanowic i Wydrowic. Obóz na 500 osób. Wg. tam uwięzionych zdarzały się przypadki tortur i pobicia na śmierć. Uwięzieni pracowali na roli u gospodarzy repatriantów. Były zgony, lecz brak jakichkolwiek danych  na temat ich liczby. W początkowym okresie zmarłych grzebano na terenie obozu, później na cmentarzu, do którego zwłoki dowożono bocznymi drogami.
114. Niemodlinie, w byłym szpitalu św. Jadwigi (Hedwigskrankehaus)
115. Niewodnikach pow. Opole
116. Nowym Lesie  pow. Nysa
117. Nowej Wsi    pow. Grodków
118. Nowej Wsi Królewskiej   pow. Opole
119. Nysie. Obóz przy I komisariacie MO przy dawnej Kochstrasse. Więźniowie byli bici tak długo aż przyznawali się do przynależności do NSDAP. Jak pisze Madajczyk. "Więźniów bito pałkami i łańcuchami rowerowymi, łamano żebra, miażdżono palce i wbijano pod paznokcie drewniane kliny. Odbywały się apele połączone z biciem więźniów za najdrobniejsze przewinienia z ćwiczeniami karnymi. Autorka jednej z relacji miała być naocznym świadkiem potajemnego zakopywania przez milicjantów zwłok w masowym grobie na cmentarzu nyskim. Autor jednej z relacji twierdzi, że latem 1945 r.  zmarła w wyniku tyfusu polowa spośród około 250 więźniów, część zaś wysłano do Jaworzna". Więźniów wykorzystywano do odgruzowania miasta i przy naprawie mostów 19 sierpnia w obozie przebywało 2.160 osób dorosłych i 720 dzieci. Ze wzgl. na fatalne  warunki bytowe - epidemia tyfusu plamistego, czerwonki. Śmiertelność była bardzo duża. Dokładna liczba nie jesz znana.
120. Nysie. Obóz w klasztorze św. Krzyża. W obozie więziono przeciętnie 250-300 osób, w listopadzie 1945 r. znajdowało się tam 500 uwięzionych.
121. Nysie. Obóz założony w dzielnicy Fryderykowo (Friedrichstadt) w dawnym forcie wojskowym. Uwięzieni przebywali pod gołym niebem. Ilość osadzonych wachała się pomiędzy 1-2 tys. a maksymalna ilość osiągnęła 3000 osób W tym sporo dzieci. Konkretna liczba nie jest znana. Plagą były szczury, robaki a skutkiem tego tyfus i dur brzuszny. Uwięzieni zatrudnieni byli przy odbudowie Nysy i okolic.
122. Nysie. Obóz w dawnej twierdzy, w którym przebywało około 2-3 tys. osób. Wyżywienie było bardzo słabe. Okoliczni ludzie donosili żywność. Panował typhus. Sporo uwięzionych zmarło.
123. Oleśnie  
124. Opolu-Zakrzowie. Obóz dla osób cywilnych i jeńców niemieckich, później obóz dla kobiet.
125. Opolu przy ul. Kropidły 5 (teraźniejsza centrala Domu Książki), warunki w nim były ciężkie. Uwięzionych bito, polewano zimną wodą a spać musieli na gołej podłodze. Obóz podlegał MO.
126. Opolu, koszarach przy dawnej Königstrasse.
127. Opolu-Półwsi, Z 400 uwięzionych zmarło w ciągu 3 miesięcy 200 osób. Średnio grzebano po 7 osób na cmentarzu wioskowym.
128. Obórkach pow. Brzeg
129. Otmęcie   pow. Krapkowice, trzymano ich w milicyjnym więzieniu. Wg. relacji, przesłuchiwanych kneblowano, bito pałkami, kolbami, dodatkowo kopano.
130. Piotrowicach Nyskich   pow. Nysa                 
131. Paczkowie. Obóz UBP, uwięzieni pracowali na roli
132. Pawlowicach pow. Namysłów,  
133. Pomorzowicach  pow. Głubczyce. Od sierpnia 1945 do lipca 1946 zmarło tu 70 osób z  powodu ciężkiej pracy i tyfusu.
134. Posucicach pow. Głubczyce
135. Prusinowicach  pow. Nysa                     
136. Prószkowie  pow. Opole                 
137. Prudniku, w siedzibie MO
138. Prudniku, stąd wysyłano uwięzionych do Łambinowic i Świętochłowic
139. Prudniku. W obozie naprzeciw dawnej synagogi, w którym przesłuchiwano uwięzionych
140. Prudniku, w "Villa Fränkel".
141. Prudniku. Miasto utworzyło 8 sierpnia 1945 r. getto, w którym mieszkało 10.000 osób.
142. Raciborzu na strzelnicy
143. Raciborzu, w więzieniu MO
144. Raciborzu, w byłym budynku prezydium policji
145. Radziszowie   pow. Nysa, obecnie Ratnowice               
146. Rakowie  pow. Glubczyce, do tego obozu skierowano 2.09.1945  całą wioskę
147. Równym  pow. Głubczyce
148. Rożnowie    pow. Kluczbork
149. Reńskiej Wsi  pow. Nysa
150. Roszkowicach   pow. Kluczbork
151. Rogowie Opolskim
152. Sidzinie pow. Grodków
153. Siestrzechowicach  pow. Nysa
154. Sieroniowicach  pow. Strzelce Op.
155. Skorogoszczy  pow. Niemodlin
156. Sławniowicach  pow. Nysa   
157 Sławoszowie   pow. Głubczyce
158. Szonowie  pow. Głubczyce
159. Starym Oleśnie   pow. Olesno
160. Stobrawie pow. Brzeg
161. Strzeleczkach   pow. Prudnik
162. Strzelcach Opolskich
163. Strzelcach Opolskich, przy wapiennikach
164. Suchych Łanach   pow. Strzelce Op.
165. Sławięcicach  pow. Koźle
166-171 Skałągach, pow. Kluczbork. W gminie Skałągi istniało 6 obozów (Nowak). Uwięzieni pracowali na roli.
172. Ścinawie Nyskiej   pow. Nysa
173. Sciborzycach Małych   pow. Głubczyce
174. Tarnowej  pow. Głubczyce, teraz Tarnkowa            
175. Teśniowie   pow. Koźle.
176. Turawie  pow. Opole
177. Tułowicach  pow. Opole
178. Walidrogach   pow. Opole
179. Wąchcy   pow. Nysa, obecnie Węża
180. Wojciechowie  pow. Olesno. Obóz założono w maju 1945 r. przez starostwo w Oleśnie wraz z UBP. Administrację przejął UBP. W obozie więziono ludność cywilną, jeńców wojennych i członków NSDAP. Latem 1945 r. przebywało w nim koło 900 osób, w tym 200 dzieci Głód był na porządku dziennym. Uwięzieni pracowali na roli i w roszarni. Obóz był ogrodzony drutem i pilnowało go 7 wartowników
181-182 Włodarach. Dwa małe obozy, jeden w katolickiej szkole drugi w gospdzie.
183. Wierzbniku  pow. Grodków  
184. Wysokiej pow. Głubczyce
185. Wójcicach  pow. Grodków   
186. Zalesiu Śląskim   pow. Strzelce Op.
187. Zdzieszowicach  pow. Strzelce Op.
188. Zwanowicach   pow. Nysa
189. Zmysłowicach  pow. Nysa, obecnie Śmiłowice
190. Zubrzycach   pow. Głubczyce   
191. Żarkach   pow. Nysa
192. Ujezdzie
193. Uciechowice pow. Głubczyce
194. Uszycach  pow. Olesno
195. Ucieszków pow. Koźle


Więzienia w których zamknięto miejscowych, w:

1. Głubczycach
2. Kietrzu                
3. Grodkowie
4. Kluczborku
5. Koźlu, więzienie sądowe
6. Kędzierzynie. Zamykano tu Niemców, którzy powrócili po ucieczce przed wojskami rosyjskimi
7. Nysa
8. Paczków
9. Olesno
1o. Opole, więzienie sądowe, początkowo prowadzone przez Rosjan, od grudnia 1945 przejęte przez polskie władze.
11. Opole, więzienie w siedzibie starostwa
12. Opole. więzienie UBP przy dawnej Schillerstrasse
13. Niemodlin, więzienie UBP
14. Raciborz
15. Strzelce Opolskie

O obozach pisali m. in.J. Ruszczewski, E. Nowak, B.Kopka, P. Madajczyk, W. Woźniczka, J.Sack, W.Stankowski, W. Kochanowski, W. Borodziej, Z. Kowalski, E.S. Pollok. R. Kaczmarek, B. Linek.
----------------------------
Po opublikowaniu  powyższej listy obozów na Śląsku Opolskim zgłosił się p.  Jaroslaw Jakóbczyk z Smard, który uzupełnił ten spis o kolejny obóz w Smardach Dolnych.
Skontaktował mnie z dwoma osobami, p. Nowakiem, który ma w dorobku publikację
prasową na temat miejscowości Smardy Dolne i Górne i z. panią  Halubczok,
której matka była więzniarką powyższego obozu i tam zmarła. Jej ojciec został
z obozu przeniesiony do więzienia w Kluczborku.
W związku z tym ilość obozów i miejsc odosobnienia na Śląsku Opolskim wzrosła
do 211, przy czym uważam, że to nie jest jeszcze liczba ostateczna. Jak już
na wstępie pisałem, wladze PRL nie zawsze dokumentowały powyższe obozy,
lub po czasie dokumentację niszczono.